Document Generator Portlet
  • MESLEKI KARARLAR
  • Dış Ticaret İle İlgili Genel Sorular

    Dış Ticaret İle İlgili Genel Sorular

    Dış Ticarette Ödeme Şekilleri Nelerdir ?

    Dış Ticarette Kullanılan Teslim Şekilleri Nelerdir?

    Dış Ticarette Kullanılan Belgeler Nelerdir ?

    Uluslararası Ticarette Kullanılan Ticari Kısaltmalar Nelerdir?


     

    Dış Ticarette Ödeme Şekilleri Nelerdir ?

    Dış ticarette ödeme şekilleri ve özet açıklamaları aşağıda yer almaktadır.

    PEŞİN ÖDEME (Cash Payment/Advance Payment/Prepayment/Cash Before Delivery)

    İthalatçının mal bedelini ihracatçıya fiili ihraçtan önce ödediği ödeme şeklidir. Bu ödeme şeklinde ihracatçı herhangi bir risk üstlenmemekte, ithalatçı ise malların gönderilmemesi yada malların sipariş evsafına uygun olmaması gibi nedenlerden dolayı zarara uğrama riski taşımaktadır.

    Peşin ihracat bedelleri, bankalar aracılığıyla havale şeklinde, ithalatçı, ihracatçı veya bunlar adına hareket ettiğini beyan eden üçüncü kişilerce çek ve efektif olarak, döviz satan kişinin yurt dışında yerleşik olduğunun tevsiki veya kredi kartının yurt dışından verilmiş olduğunun tespiti halinde kredi kartıyla tahsil edilebilir.

    MAL MUKABİLİ ÖDEME (Cash Against Goods)

    İhraç edilen malın bedelinin malın ithalatçı tarafından teslim alınmasından sonra ödendiği ödeme şeklidir. İhracatçı malını sevk ettikten sonra, sevkiyata ilişkin vesaiki doğrudan veya bedelsiz teslim edilmek kaydıyla bir banka aracılığı ile ithalatçıya gönderir. İhracatçının en çok risk üstlendiği ödeme şeklidir. Mal bedelinin ödenmesi malların teslim alınmasından sonra gerçekleştiğinden, mal bedelinin ödenmemesi riski mevcuttur.

    VESAİK MUKABİLİ ÖDEME (Cash against Documents/Documentary Collections)

    İhracatçının ithalatçı ile yaptığı satış sözleşmesine uygun olarak malları sevk etmesinden sonra bunları temsil eden sevk vesaiklerinin ödeme veya poliçe kabulü veya bono düzenlenmesi karşılığında banka aracılığı ile ithalatçıya teslimine imkan veren bir ödeme şeklidir. Banka ihraç bedelini tahsil ettikten sonra vesaikleri ithalatçıya teslim eder.

    KABUL KREDİLİ ÖDEME (Acceptance Credit)

    Mal bedelinin belirli bir vadede ödenmesini taahhüt eden ve bu ödemeye bir poliçenin araç olduğu ödeme şeklidir.

    a)     Kabul Kredili Akreditif : Uluslararası kurallara ve mevzuata göre açılan akreditiflerde sevk belgelerinin, bu belgelerle birlikte sunulan poliçenin ithalatçının bankası veya muhabir bankaca kabulünü takiben serbest bırakılarak bedellerin poliçe vadesinde ödenmesine imkan veren bir ödeme şeklidir.      

    b)     Kabul Kredili Vesaik Mukabili : Bankanın sevk belgelerini bu belgelere ekli poliçenin ithalatçı tarafından kabulünü takiben ithalatçıya teslim etmesinden sonra poliçe vadesinde mal bedelinin ihracatçıya ödendiği bir ödeme şeklidir.

    c)      Kabul Kredili Mal Mukabili : İhraç edilen malın bedelinin malın ithalatçı tarafından teslim alınmasından ve poliçeyi kabul etmesinden sonra poliçe vadesinde ödemenin gerçekleştiği bir ödeme şeklidir.

    AKREDİTİFLİ ÖDEME (Letter of Credit)

    İthalatçının talep ve talimatı üzerine veya bizzat kendi adına işlem yapan bir bankanın akreditif şartlarına uyulması kaydıyla ve akreditifte şarta bağlanan vesaikin ibrazı karşılığında,

    a)     ihracatçıya veya onun emrine ödeme yapacağı veya ihracatçının çekeceği poliçeleri kabul edeceği ve ödeyeceği, veya

    b)     böyle bir ödemeyi yapması veya çekilen poliçeleri kabul etmesi için diğer bir bankayı yetkili kıldığı, veya

    c)      diğer bir bankayı iştira işlemi yapmaya yetkili kıldığı bir düzenlemedir.<!--[endif]-->

    Kısaca, ithalatçının verdiği talimat doğrultusunda, ithalatçının çalıştığı bankanın belirli bir meblağa kadar ve belirli bir vade için istenilen koşulların yerine getirilmesi ve ihracatçı tarafından ihraç edilen malların ihracına ilişkin belgelerin ibrazı karşılığında ihracatçıya ödeme yapılacağını taahhüt eden ödeme şeklidir.

    Akreditifler, Milletlerarası Ticaret Odası’nın akreditifli ödemelerde yeknesaklığı temin etmek üzere yayınladığı '' Vesikalı Krediler için Yeknesak Teamüller ve Uygulamalar-UCP 500” broşüründe yer alan kurallar çerçevesinde açılmaktadır.

    Dış Ticarette Kullanılan Teslim Şekilleri Nelerdir?

    Dış ticarette kullanılan teslim şekillerinin resmi kuralları için açıklamalar Milletlerarası Ticaret Odası’nın oluşturduğu INCOTERMS 2000’de yer almaktadır. Teslim şekilleri ana başlıklar halinde aşağıda sıralanmaktadır.

    EXW

    EX WORKS- İŞ YERİNDE TESLİM
    ( ......olarak belirtilen yerde )

    FCA

    FREE CARRİER- TAŞIYICIYA MASRAFSIZ
    (......olarak belirtilen yerde )

    FAS

    FREE ALONGSİDE SHIP- GEMİ DOĞRULTUSUNDA MASRAFSIZ
    (......olarak belirtilen yükleme limanında )

    FOB

    FREE ON BOARD – GEMİDE MASRAFSIZ
    (......olarak belirtilen yükleme limanında )

    CFR

    COST AND FREIGHT- MAL BEDELİ VE NAVLUN
    ( varış limanı......olarak belirtilmek suretiyle )

    CIF

    COST,INSURANCE AND FREIGHT- MAL BEDELİ, SİGORTA VE NAVLUN
    (varış limanı......olarak belirtilmek           suretiyle )

    CPT

    CARRIAGE PAID TO - TAŞIMA ÖDENMİŞ OLARAK
    ( varış yeri......olarak belirtilmek suretiyle )

    CIP

    CARRIAGE AND INSURANCE PAID TO - TAŞIMA VE SİGORTA ÖDENMİŞ OLARAK
    ( varış yeri......olarak belirtilmek suretiyle )

    DAF

    DELIVERED AT FRONTIER- SINIRDA TESLİM
    (......olarak belirtilen yerde )

    DES

    DELIVERED EX SHIP - GEMİDE TESLİM
    ( varış limanı......olarak belirtilmek suretiyle )

    DEQ

    DELIVERED EX QUAY - RIHTIMDA TESLİM
    ( varış limanı......olarak belirtilmek suretiyle )

    DDU

    DELIVERED DUTY PAID - GÜMRÜK RESMİ ÖDENMEKSİZİN TESLİM
    ( varış yeri......olarak belirtilmek suretiyle )

    DDP

    DELIVERED DUTY PAID - GÜMRÜK RESMİ ÖDENMİŞ OLARAK TESLİM
    ( varış yeri......olarak belirtilmek suretiyle )

     

    Dış Ticarette Kullanılan Belgeler Nelerdir ?

    Dış ticarette kullanılan belli başlı belgeler ile genel açıklamalar aşağıda yer almaktadır.

    A.T.A KARNESİ (A.T.A Carnet)

    Eşyaların gümrük vergisine tabi olmadan geçici kabulüne imkan sağlayan ve milli gümrük belgesi yerine kullanılmak üzere düzenlenen belgedir. 

    ANALİZ RAPORU (Certificate of Analysis)

    Tahlil gerektiren, özellikle gıda ve kimyasal maddeler için gerekli olan rapordur.

    A.TR. DOLAŞIM BELGESİ (Movement Certificate)

    Türkiye ile Avrupa Birliği’nde serbest dolaşımda bulunan eşyanın Katma Protokol’de öngörülen tercihli rejimden yararlanabilmesi için ihracatçı ülke yetkili kuruluşlarınca düzenlenen belgedir.

    BİTKİ SAĞLIK SERTİFİKASI (Phytosanitary certificate)

    Bitki veya bitkisel ürünlerin tehlikeli hastalık, zararlı maddeler, ilaç kalıntıları içermediği ve haşereden korunmuş olduğunu gösteren belgedir.

    ÇEKİ LİSTESİ (Weight List)

    Malların yüklendiği taşıtlar itibariyle her birim, paket, çuval vb. ağırlığının ayrıntılı gösterildiği listedir.

    KOLİ/AMBALAJ LİSTESİ (Packing List)

    İhraç edilecek ürünlerin ambalajı, her bir kutu, balya veya çuvalın içinde neler olduğu ve yüklemeye konu kolilerin boyutları ve ağırlığı gibi detaylı bilgiler içeren listedir.

    EUR.1 DOLAŞIM BELGESİ (Movement Certificate)

    EFTA Ülkeleri , Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşması imzalamış olan diğer ülkeler ile ticarette ve Türkiye’nin Avrupa Birliği ile demir çelik ürünlerinde imzaladığı anlaşma kapsamı ürünlerin ticaretinde düzenlenen belgedir.

    TİCARİ FATURA (Commercial Invoice)

    Satılan malın cinsi, ismi, miktarı, birim satış fiyatı ve toplam bedeli gibi bilgileri gösteren mahallinde tanzim edilen kesin satış faturasıdır.

    PROFORMA FATURA (Proforma Invoice)

    Satıcı tarafından alıcıya gönderilen bir satış teklifi ya da ön fatura niteliğindedir.

    KONSOLOSLUK FATURASI (Consular Invoice)

    İhracatçı firmanın malını ihraç edeceği ülkenin konsolosluğundan temin edeceği boş fatura formunu doldurarak konsolosluğa tasdik ettiği faturalardır.

    TASDİKLİ FATURA (Legalized/Certified Invoice)

    İhracatçı firma tarafından yabancı alıcıya kesilmiş olan ticari faturanın, ithalatçı ülkenin konsolosluğu tarafından onaylanması sonucunda tasdikli fatura elde edilmiş olur.

    NAVLUN FATURASI (Freight Invoice)

    Navlun satıcı tarafından ödendiğinde düzenlenen taşıma ücretini de gösterir faturadır. Navlun tutarı mal bedeline dahil veya ayrı olarak gösterilebilir.

    GÖZETİM BELGESİ (Inspection Certificate)

    Ticarete konu olan malın satış sözleşmesinde öngörülen koşullara uygunluğunu göstermek amacıyla bir gözetim şirketi tarafından hazırlanan belgedir.

    GÜMRÜK BEYANNAMESİ (Customs Declaration Form)

    İhracatta, Gümrük Mevzuatı uyarınca doldurularak ilgili ihracatçı birliği tarafından onaylanmasından sonra gümrük idaresine sunulan belgedir.

    HELAL BELGESİ (Helal Certificate)

    İslam ülkelerinin et ithalatında talep ettikleri, kesimlerin islami kurallara uygun olduğunu gösterir belgedir.

    SEVK BELGESİ – KONŞİMENTO (Bill of Lading/Consignment Note)

    İhracatçı ile nakliyeye konu olan malları belli bir noktadan diğerine taşıyacak olan taşıyıcı arasında yapılan taşıma sözleşmesidir.

    DENİZ KONŞİMENTOSU (Marine/Ocean Bill of Lading)

    Deniz taşımacılığında belge konusu malların taşınmak üzere teslim alındığını ya da yüklendiği kanıtlayan belgedir.

    KARAYOLU TAŞIMA BELGESİ (Road Waybill)

    Malların nakliyeci firma tarafından istenilen yere taşınmak üzere teslim alındığını gösteren belgedir.

    KARMA TAŞIMA BELGESİ (Combined Bill of Lading)

    Belgeye konu malların taşımasında birden fazla taşıma aracı sözkonusu olduğu durumlarda taşıyıcı tarafından yükletene verilen ve malların teslim alındığı yerden varış yerine kadar taşınacağını gösteren belgedir.

    MENŞE ŞEHADETNAMESİ (Certificate of Origin)

    Dış ticarete konu malların menşeini yani üretildiği ülkeyi gösteren belgedir.

    ÖZEL MENŞE ŞEHADETNAMESİ-FORM A (Certificate of Origin)

    Genel Preferanslar sisteminin sağladığı tavizli gümrük oranlarından yararlanılması için preferans tanıyan ülkelere yapılacak ihracatta düzenlenen menşe şehadetnamesidir.

    RADYASYON ANALİZ BELGESİ (Radiation Certificate)

    Tarım ürünlerin kabul edilebilir orandan fazla radyasyon içermediğini veya radyasyonsuz  olduğunu kanıtlayan belgedir.

    SİGORTA POLİÇESİ (Insurance policy )

    Sigortalı ile  sigorta firması arasında yapılan sözleşme uyarınca sigortaya konu olan malın risklere karşı sigorta edildiğini kanıtlayan ve tarafların hak ve sorumluluklarını gösteren belgedir.

    TIR KARNESİ (TIR Carnet)

    1959 yılında Cenevre'de imzalanan TIR sözleşmesine (Transit International Routier) üye olan ülkeler arasında uluslararası nakliyat yapan araçlar için kullanılan belgedir.   

    HAVAYOLU TAŞIMA SENEDİ/HAVA KONŞİMENTOSU (Airwaybill)

    Havayolu şirketlerince düzenlenen malların taşınmak üzere teslim alındığını gösteren belgedir.

    TİCARİ KISALTMALAR

    NAVLUN VE SİGORTA TERİMLERİ

    ab

    About

    Yaklaşık olarak

    a.a.r

    Against all risks

    Bütün rizikolara karşı

    A/V

    Ad valorem

    Değerine göre

    A/R

    All risks / Against all risks

    Bütün rizikolar / Bütün rizikolara karşı

    A/P

    Additional Premium

    Ek prim

    a.a

    Always afloat

    Daima yüzer halde

    A/S

    Alongside

    Bordada

    aflt.

    afloat

    Yüzer halde

    B/L

    Bill of Lading

    Konşimento

    B.O.

    Buyer's Option

    Alıcı opsiyonu

    b.m.

    Board measure

    Güverte boyutları

    b.t.

    Berth terms

    Yükleme ve boşaltma kuralları

    c.a.f.

    Cost, assurance, freight

    Maliyet, Sigorta, Navlun

    c.i.f.

    Cost, insurance, freight

    Maliyet, Sigorta, Navlun

    C&F

    Cost and freight

    Maliyet ve navlun

    c.f.i.

    Cost , freight, insurance

    Maliyet, Navlun, Sigorta

    c.i.f.&c.

    Cost, insurance, freight and commission

    Maliyet, sigorta, navlun ve komisyon

    c.i.f.c.&i.

    Cost, insurance, freight, commission and interest

    Maliyet, sigorta, navlun, komisyon ve faiz

    c.i.f.i.&e.

    Cost, insurance, freight, interest and exchange

    Maliyet, sigorta, navlun, faiz ve kambiyo

    carr.pd.

    Carriage paid

    Taşıma ücreti ödenmiş

    c.t.l.

    Constructive total lost

    Tam zarar

    C/P

    Charter party

    Çartır parti

    C/P

    Custom of the port

    Liman gümrüğü

    C.R.

    Company's risk

    Şirketin riskinde

    c.c.

    Continuation clause

    Devam hükmü

    cld.

    Cleared

    ilişkisiz

    D/W

    Dock warrant

    Dok makbuzu

    D/W

    Dead weight

    Yük alma kapasitesi

    dd.

    Delivered

    teslim

    D/O

    Delivery order

    Ordino

    D/y

    Delivery order

    teslimat

    D/C

    Deviation Clause

    Geminin boşaltma limanından başka yerlere uğramasına izin veren anlaşma maddesi

    d.f.

    dead freight

    ölü navlun

    Ex.

    excluding

    Haricinde

    Exd.

    examined

    İncelenmiş

    E. & O.E.

    Errors and omissions excepted

    Hatalar ve noksanlar hariç

    Ex. Ship

    Delivered on ship at named part of destination

    Gemide teslim

    Ex.whse

    ex warehouse

    Antrepoda teslim

    f.a.s.

    Free alongside ship

    Gemi doğrultusunda teslim

    f.o.

    for orders

    Sipariş için

    f.o.b.

    Free on board

    Gemi bordasında teslim

    f.o.r.

    Free on rail

    Vagonda teslim

    f.o.s.

    Free on steamer

    Gemide teslim

    f.o.t.

    Free on truck

    Kamyona teslim

    f.o.w.

    Free on wagon

    Vagonda teslim

    f.f.a.

    Free from alongside

    Geminin yanından

    F.P.A.

    Free of particular average

    Hususi avarya hariç

    f.o.d.

    Free of damage

    Hasarsız

    fwd.

    Forward

    Sevkiyat

    frt.

    Freight

    Navlun

    G/A

    General average

    Genel avarya

    Gr.t.

    Gross ton

    Gros ton

    Ins.

    Insurance

    sigorta

    In trans

    In transit

    Transit

    i.p.a.

    Including particular average

    Hususi avarya dahil

    J/A

    Joint Account

    Müşterek hesap

    M.I.P

    Marine insurance policy

    Deniz Sigortası poliçesi

    Mdse

    Merchandise

    Mal

    M/m

    Made merchandise

    Mamül mal

    n.e.s.

    Not elsewhere specified

    Başka yerde belirtilmemiş

    n.e.m.

    Not elsewhere mentioned

    Başka yerde belirtilmemiş

    n.o.s.

    Not otherwise stated, not otherwise specified

    Aksi ifade edilmemiş ise

    n.s.

    Not specified

    Belirtilmemiş

    n.s.p.f.

    Not specially provided for

    Özel bir hüküm konmadıkça

    n/e

    no effects

    etkisiz

    n.e.

    not exceeding

    geçmeyecek

    n/m

    no mark

    işaretsiz

    n/o

    no orders

    siparişsiz

    n.e.i.

    Not elsewhere included

    Başka yerde dahil edilmemiş

    o/t

    on truck

    kamyonda

    orb

    Owner's risk of beverage

    <!--[if !supportEmptyParas]--> <!--[endif]-->

    O/R

    Owner's risk  

    Armatör riskinde

    P.A.

    Particular Average

    Hususi avarya

    p/l

    partial lost

    kısmi zarar

    pm

    premium

    prim

    p

    Per

    başına

    pkge

    Package

    paket,ambalaj

    Pcs

    pieces

    parça,adet

    Per ann

    Per annum

    yıllık

    p

    Package

    paket,ambalaj

    p/d

    post dated

    ileri tarihli

    p.c.

    percent

    Yüzde

    rp

    reply paid

    ödenmiş

    RT

    Registered Tonnage

    Kayıtlı tonaj

    reimb

    Reimbursement

    Rambursman

    S.O.S

    Suspend other services

    Diğer hizmetleri erteleyin

    spa.

    Subject to particular average

    Hususi avaryaya tabi

    st

    short ton

    Eksik ton

    s/d

    sea-damaged

    Deniz hasarı

    S/N

    Shipping Note

    Sevkiyat bildirisi

    shipt

    Shipment

    sevkiyat

    s/s

    steamship

    Gemi

    tf

    till forbidden

    Yasaklanana kadar

    tlo

    total loss only

    Sadece tam ziya

    TAHSİLAT VE ÖDEME TERİMLERİ

    a/c

    account

    hesap

    A/C

    Account current

    Cari hesap

    A/D

    After date

    Vadesinden sonra

    a.d.

    Ante diem/before date

    Gününden önce/vadesi gelmiş

    a/s

    After sight

    Görüldükten sonra

    A/S

    Account sale

    Satış hesabı

    a/o

    account of

    hesabına

    bc

    bills for collection

    tahsile verilen senetler

    B/P

    Bills payable

    Borç senedi

    B/R

    Bills Receivable

    Alacak senedi

    B/E

    Bill of exchange

    Kambiyo senedi, poliçe

    cwo

    cash with order

    sipariş verildiğinde ödeme

    c/a

    capital account

    sermaye hesabı

    cbd

    cash before delivery

    Teslimden önce ödeme

    D/A

    Documents against acceptance

    Vesaik mukabili kabul

    d/a

    deposit account

    Mevduat hesabı

    d/d

    demand draft

    vadeli poliçe

    dft

    draft

    poliçe

    deb

    debenture

    tahvil

    D/N

    debit note

    borç dekontu

    d/p

    documents against payment

    vesaik mukabili ödeme

    ds

    days after sight

    İbrazından sonra

    D.a.d.

    Documents against discretion of collecting bank

    Tahsilatı yapan bankanın takdiri karşılğında vesaik

    ex int

    ex interest

    faizsiz

    eom

    end of month

    ay sonu

    foc

    free of charge

    bedelsiz

    inv

    invoice

    fatura

    int

    interest

    faiz

    J/A

    joint account

    müşterek hesap

    L/C

    Letter of Credit

    Akreditif

    l/a

    letter of authority

    yetki belgesi

    m.p.

    Months after payment

    Ödemeden ... ay sonra

    m.s.

    Months after sight

    İbrazından ... ay sonra

    mths

    months

    aylar

    n/a

    not acceptable

    kabul edilemez

    nd

    not dated

    tarih konmamış

    nf

    no funds

    karşılıksız

    nsf

    not sufficient funds

    yetersiz karşılık

    o/d

    on demand

    talep üzerine

    O/o

    order of

    emriyle

    O/a

    on account

    hesabına

    pa

    private account

    özel hesap

    pf

    pro forma

    proforma

    pd

    paid

    ödenmiş

    p/a

    per annum

    yıllık

    r/a.(R.A.)

    Refer to acceptor

    Muhataba müracaat

    r/d

    Refer to drawer

    Keşideciye müracaat

    r/e

    Refer to endorser

    cirantaya müracaat

    rp

    return of post

    iadeli posta

    SB

    short bill

    kısa vadeli senet

    LB

    long bill

    uzun vadeli senet

    SD

    sight draft

    Görüldüğünde ödenecek poliçe

    SDBL

    sight draft with bill of lading

    Konşimento eklenmiş görüldüğünde ödenecek poliçe

    SDDP

    sight draft documents against payment

    vesaik mukabili görüldüğünde ödenecek poliçe

    s.p.

    Supra protest

    Senedi protesto ettikten sonra kabul etme, protestolu senet

    tb

    trial balance

    mizan

    TMO

    telegrafh money order

    telegraf ile para emri

    wb

    waybill

    taşıma senedi

    WR

    warehouse receipt

    antrepo makbuzu

    ww

    warehouse warrant

    antrepo makbuzu

    w/m

    without margin

    marjsız

    xin

    without interest

    faizsiz

    chq.

    Cheque

    Çek

    C.A.D.

    cash against documents

    vesaik mukabili ödeme

    C.A.G.

    cash against goods

    mal mukabili ödeme