Kütüphanelerde iki ayda bitmeyen kitap sayım işlemi, ‘akıllı etiketler’
sayesinde beş saatte tamamlanıyor. Raflarda kaybolan kitaplar ise bir dakikada
bulunuyor.
Kütüphanelerde haftalar süren
kitap sayımı, artık saatlerle sayılı sürelerde bitiyor. Kitaplara yerleştirilen
akıllı etiketler (UHF RFID pasif etiket) sayesinde sadece kitap sayım işlemi
değil; ödünç alınan kitapların kontrolü, kitapların kime ne zaman verildiği,
hangi kitapların hangi sıklıkla ve ne kadar sürede okunduğu gibi bilgilere de
kolayca erişilebiliyor. Ayrıca bu etiketleme sistemiyle kitap sayımının düzenli
olarak yapılıp yapılmadığı da kütüphane yönetimi tarafından takip edebiliyor.
AKILLI ETİKET
Peki bu sistem nasıl işliyor?
Kitapların her birine ileri teknoloji ürünü bir çip yerleştirdiklerini söyleyen
Teknopalas İş Geliştirme Yöneticisi Süleyman Oylum, “Şu an kütüphanelerde
güvenlik amaçlı kullanılan etiketler var. Ama bu etiketlerde kitabın içeriğine
dair bilgi yok. Bizim etiketlerimiz akıllı. Çip’in içinde kitap künyesi
oluşturularak kitaba dair tüm bilgiler giriliyor. Ayrıca kullanıcıya da bir
kart veriliyor ve kitaptaki çip ile bu kart eşleştiriliyor. Kullanıcı kitabı
ödünç almak istediğinde bu bilgi çipin içindeki künyeye yazılıyor. Eğer çipe
ödünç bilgisi girilmemişse kullanıcı kütüphaneden çıkarken güvenlik kapısı
uyarı veriyor” dedi.
KOLAY ARAMA
RFID teknolojisi kullanarak
kütüphanede kaybolan kitapları kolayca bulduklarını da ifade eden Oylum, “Mobil
RFID okuyucusu ile raflar bölgesel şekilde taranıyor. Kitaplara yerleştirilen
çipler sayesinde mobil okuyucu, aranan kitabın hangi rafta olduğunu kısa sürede
tespit ediyor. Bu şekilde tek tek okumalarla bir saat sürecek bir arama bir
dakika içinde gerçekleştiriliyor. Böylece raflar da daha rahat düzenleniyor.
Ayrıca bu sistemle kütüphanelerde iki ayda bile tamamlanamayan kitap sayımları
beş saat gibi kısa bir sürede, hızlı bir şekilde yapılabiliyor” şeklinde
konuştu.
YAYGINLAŞMALI
Türkiye’de bu sistemi ilk kez
kullanan İslam Tarih Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi’nde (IRCICA), şu ana
kadar 25 bin kitap etiketlendi. Toplam 65 bin kitap ve dokümanın etiketlenme
işlemi tamamlandığında sistem tam olarak işlemeye başlayacak. Amaçlarının bu
sistemi yaygın hale getirmek olduğunu belirten Süleyman Oylum, “Bu sistem
sadece Türkiye’de değil İslam ülkelerinde de tek. Ayrıca Avrupa’da da böyle bir
sistemin uygulanıp
uygulanmadığına dair elimizde
yayımlanmış bir bilgi yok. Akıllı etiket uygulamasının özellikle Türkiye’de
yaygınlaşmasını istiyoruz. Eğer Türk firmaları bunu gerçekleştirme noktasında
gecikirse sistem dışarıdaki firmalar tarafından Türkiye’ye satılacak ve
maliyetler de daha çok olacak” dedi.
***
Etiket maliyeti düşük
Akıllı etiket pilsiz çalışıyor ve
ömrü çok uzun. Herhangi bir enerji kaynağına ihtiyaç duymuyor. Bu aynı zamanda
maliyetleri de etkiliyor. Etiketin maliyetinin düşük olması teknolojinin bu
projeye uygulanabilirliğini sağlıyor. Akıllı etiketler sadece kütüphanelerde
kitaplar için değil, şirketlerde dosyalama işlemi için de kullanılabiliyor.