Gazete-Detay

Ömrüne 400 yıl daha kattı, AB’nin Europa Nostra ödülünü kaptı

hunkar-kasri.jpg

İTO’nun gerçekleştirdiği Yeni Cami Hünkar Kasrı restorasyonu, Avrupa Kültürel Miras Kuruluşları Federasyonu’nun verdiği Europa Nostra Ödülü’ne lâyık görüldü. Ödül töreni, 10 Haziran’da Aya İrini’de yapılacak.

İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) gerçekleştirdiği Yeni Cami Hünkar Kasrı restorasyonu, Avrupa Kültürel Miras Kuruluşları Federasyonu’nun verdiği Europa Nostra Ödülü’ne lâyık görüldü. Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde olan ve proje müellifliğini Mimar Hatice Karakaya’nın yaptığı Hünkar Kasrı’nın restorasyonu 5 sene sürdü. İTO, restorasyon çalışmaları için 9 milyon TL harcadı.
10 Haziran’da Aya İrini’de yapılacak Europa Nostra Ödül Töreni öncesinde düzenlenen basın toplantısında konuşan İTO Başkanı Dr. Murat Yalçıntaş, ekonominin yanı sıra kültürel ve sosyal alanda da hizmet sunduklarını kaydetti. Dr. Yalçıntaş, tarihi değerlerin restorasyonuna önem verdiklerinin altını çizdi. İstanbul’un güzide mekanlarında restorasyon çalışmalarını ara vermeksizin sürdürdüklerine işaret eden Dr. Yalçıntaş, “Hünkar Kasrı’na yönelik restorasyon 5 senede tamamlandı. Çalışmalar için 9 milyon TL’ye yakın para harcadık” dedi.
KORUMA KATEGORİSİNDE İLK
Kasrın, Osmanlı sanatının en nadide örneklerini barındırdığına vurgu yapan Dr. Yalçıntaş, Türkiye’nin Europa Nostra Ödülleri dahilinde ilk defa koruma kategorisinde ödül aldığını dile getirdi. Dr. Murat Yalçıntaş, Hünkar Kasrı’nın yanında yer alan Vasillianus Burcu’nun da kısa bir süre içinde restorasyonuna başlayacaklarını bildirdi.
Vakıflar İstanbul 1. Bölge Müdürü İbrahim Özekinci ise, tarihi değerlerle övünmek kadar korumanın da önemli olduğunu vurguladı. Özekinci, İTO’nun bir sivil toplum örgütü olarak kültürel mirasa katkılarının model alınması gerektiğini ifade etti. Europa Nostra Türkiye Temsilcisi Orhan Silier de, İTO’nun İstanbul’un değerlerini koruma gayretinin, Anadolu’daki Ticaret ve Sanayi Odalarına örnek olması gerektiğini söyledi.

* * *

Geleneksek yapısı korundu

Avrupa Birliği Kültürel Miras Ödülleri, Avrupa Konseyi’nin Kültür Programı dahilinde 2002’den bu yana Europa Nostra’nın yürütücülüğünde veriliyor. Toplam dört kategoride verilen ödüllere, bu yıl 29 proje lâyık görüldü. 17. yüzyıla ait Yeni Cami Hünkar Kasrı, İstanbul’da bir cami külliyesi içinde bulunanların en büyüğü olma özelliğini taşıyor. Bu etkileyici yapının restorasyon çalışmaları sırasında dönemin özelliklerini taşıyan taş, tuğla, alçı, ahşap, metal ve cam malzemeler ile dekoratif amaçlı kullanılan çini, sedef, bağa, fildişi gibi dönemin özgün işçilikleri, geleneksel yöntemlere sadık kalınarak günümüz teknolojileriyle restore edildi.

* * *

Ömrüne 400 yıl daha eklendi

Osmanlı İmparatorluğu’nun en önemli eserlerinden, Eminönü semtiyle bütünleşmiş Yeni Cami’nin hemen bitişiğindeki Hünkar Kasrı, İTO tarafından restore edildi. Sanat tarihi uzmanları tarafından dönemin en önemli ve günümüze kalan tek örnek yapıtı sayılan Kasr’a; çinili ocakları, duvarları kaplayan çini panoları, ahşap işçiliği, vitrayları, pencereleri, sedef bağa kakmalı kapıları yeniden kazandırıldı. Yeni Cami Hünkar Kasrı, 5 yıllık bir restorasyon sürecinden geçerek 400 yıllık bir ömre kavuştu.
DÖNEMİNİN TEK ÖRNEĞİ
Yeni Cami inşaatını izlemek için Hatice Turhan Sultan tarafından yaptırılan Hünkar Kasrı; Ramazan aylarında, padişahların cami ziyaretlerinde, değişik zamanlarda dinlenme amacı ile de kullanıldı. 1663’te yaptırılan Yeni Cami’ye geçit ile bağlı bulunan Hünkar Kasrı yüzyıllar boyunca hem hırsızlar tarafından adeta yağmalandı, hem de doğa koşullarına yenik düştü. Döneminin tek örneği olan bu tarihi mirasın yok oluşuna seyirci kalmak istemeyen İstanbul Ticaret Odası, restorasyon maliyetini üstlendi ve tarihi mekan için kolları sıvadı.
50 KİŞİLİK EKİP ÇALIŞTI
Cumhuriyet’ten sonra birkaç kez restorasyondan geçen Kasr’ın 5 yıl süren son restorasyonuna 2005 yılında başlandı. Restorasyon çalışmaları doğal dokusuna sadık kalınarak gerçekleştirildi. Bunun için sanat tarihi, çini, tezhip, yapı statiği gibi uzmanlık alanlarından profesörler, danışma kurulu ile birlikte 50 kişilik ekip çalıştı.

* * *

Neler yapıldı?

Yeni Cami Hünkar Kasrı’nın üç katında son restorasyon rötuşları yapılıyor. Tahtırevan yolu adı verilen rampanın altında beş oda, Kasr’ın altında ise büyük bir mekan içinde şerbethane denilen bölüm bulunuyor. Çatıdan zemine detaylı bir restorasyon sürecinden geçen yapıda önce çatı takviyesi gerçekleştirildi. Özelliğini yitiren ahşap çatının üst kaplaması ve taşıyıcı sistemin ahşapları değiştirildi. Hünkar Kasrı’nın taşıyıcı sistemindeki ağır hasar restorasyon ile ortadan kaldırıldı. Buna bağlı olarak yatay, düşey, diyagonal ahşap bağlantı elemanlarında da bir güçlendirme yapıldı.